Wat is snoezelen?

De Nederlandse term 'snoezelen' wordt wereldwijd gebruikt en is een samentrekking van snuffelen en doezelen. Snuffelen is gericht op basale zintuigelijke waarnemingen als beleving van licht, geluid, geur en smaak en alles wat voelbaar is. Het is een actief gebeuren. Doezelen staat voor overgave aan een warm en behaaglijk gevoel van rust, ontspannen zijn. Het is dus wat meer passief. Het trefwoord is veiligheid.

Bij het snoezelen wordt een gezocht naar een ingang tot de zorgbehoevende mens die in zijn eigen belevingswereld leeft. Snoezelen vindt meestal plaats in een speciaal daarvoor ingerichte ruimte met aangepaste hulpmiddelen. Snoezelen helpt verveling tegen te gaan, zintuiglijke waarneming te verdiepen en contact te bevorderen. Het ik-besef en sociale vaardigheden worden vergroot en beweging en ontspanning worden gestimuleerd. Het belangrijkste is dat de begeleider zoekt naar de juiste balans voor de cliënt.

Alle prikkels (zien, horen, voelen, ruiken) moeten aangepast kunnen worden aan de behoefte van de individuele cliënt op dat moment. Het ene kind met die ene handicap vraagt om een heel andere aanpak en stimulans dat het andere kind met een andere handicap. Een kind dat spastisch is ontspant helemaal bij een lekkere geur en mooie lichteffecten. Een kind dat juist moeite heeft om al die verschillende dingen tegelijkertijd te kunnen verwerken zou er extra gespannen van worden en is dus gebaat bij wat minder prikkels, kan bijvoorbeeld optimaal genieten van een bad met bubbels.

Resultaten van een onderzoek uitgevoerd door Nivel (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) laten zien dat de experimentele groep had meer plezier tijdens de ochtendzorg, was tevredener, had een betere relatie met de verzorgende, reageerde meer op aanspreken en sprak vaker in zinnen van normale lengte. In vergelijking met de voormeting en met de controle groep was de experimentele groep minder verveeld, inactief, minder vaak verdrietig, vertoonde minder weerstand en minder klaaggedrag.
En ook voor de begeleiders werkt snoezelen positief: “de verzorgenden van de experimentele afdelingen {zijn}, in vergelijking met de voormeting en met de controle groep, tevredener met de kwaliteit van zorg, met het contact met bewoners en met hun eigen groei. In hun beleving was de werkdruk afgenomen en ervaarden zij significant minder problemen door gebrek aan tijd, minder problemen door gebrek aan zelfvertrouwen en minder problemen in de omgang met specifieke gedragingen…” (Nivel, Effect van snoezelen, 2003)

Waarom snoezelen in een waterbelevingsruimte
Snoezelen in water is snoezelen op hydratherapeutische basis. Omdat (warm) water het lichaam minder zwaar maakt wordt oefenen in een bad gemakkelijker en minder pijnlijk. Pijn, verkrampte spieren en ongemak door een slechte lig- of zithouding kunnen even naar de achtergrond verdwijnen. Gemeld is dat verstandelijk gehandicapte mensen in water langer met iets bezig kunnen zijn. Verder maken zij makkelijker en vlugger contact, vertonen zij minder storend gedrag en ontstaat meer ontspanning. Met stromend water of luchtbellen geeft men het waterverblijf een extra dimensie; hetzelfde geldt voor toevoegingen als schuim, massage en speelattributen.

Fysio- en bewegingstherapeuten concluderen dat gespannen (spastische) motorisch onrustige of juist bijna geheel inactieve mensen meer ontspanning biedt; meer nog dan via ‘droge’ snoezelactiviteiten. Door deze fysieke ontspanning staat de persoon meer open voor zijn omgeving, waardoor de doelstellingen van het snoezelen makkelijker bereikt worden.
Voor gehandicapte kinderen die in hun behoeften anders moeilijk bereikbaar zijn biedt een watebelevingsruimte dus iets essentieels.
(bron: Uit: Geelen, Ronald & Jan de Koster. Snoezelen met dementerende ouderen (3). Het vlinderbad als vertrekpunt (1995). Maandblad Activiteitensector, 10, 6-13. Gelezen op www.worldwidesnoezelen.com)


Vind nog meer informatie over snoezelen op WorldWideSnoezelen.com